Mια τρυφερή ιστορία (κουίρ) αγάπης και συνάμα ένα αιχμηρό σχόλιο για τον παραλογισμό της γραφειοκρατίας, το θαυμάσιο μεγάλου μήκους ντεμπούτο της Αλίς Ντουάρντ, Γράμματα Αγάπης, προβάλλεται από τις 27 Αυγούστου στα σινεμά.
Συνομιλώντας με την σκηνοθέτρια.
Είναι κρίμα που δεν παρευρέθηκες στην προβολή της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας σου, Γράμματα Αγάπης, στο πλαίσιο του 26ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου Ελλάδος.
Ακολούθησε μια πολύ ουσιαστική και διαφωτιστική συζήτηση με ένα ζευγάρι γυναικών από την Ελλάδα το οποίο αντιμετωπίζει παρόμοια ζητήματα με τους βασικούς χαρακτήρες. Τι αποκομίζεις από την αλληλεπίδρασή σου με το κοινό;
Παρουσιάζω το φιλμ στο κοινό εδώ και σχεδόν έναν χρόνο, στη Γαλλία και σε όλη την Ευρώπη. Εκείνο το διάστημα εργαζόμουν στο Παρίσι και, δυστυχώς, δεν μπόρεσα να παρευρεθώ στο Φεστιβάλ.
Το Γράμματα Αγάπης μεταφράζεται επακριβώς Απόδειξη Αγάπης. Πέρα από το γραφειοκρατικό πλαίσιο, χρειάζεται η αληθινή αγάπη κάποια «απόδειξη» για να επιβεβαιωθεί;
Ο τίτλος αναδεικνύει τον παραλογισμό της διαδικασίας υιοθεσίας. Το ζευγάρι αναζητά νομική κατοχύρωση, ωστόσο η απόφαση να γίνουν γονείς ως ζευγάρι πηγάζει, τελικά, από την αγάπη.
Ήθελα η λέξη «αγάπη» να υπάρχει στον τίτλο, επειδή ήταν πολύ σημαντικό για μένα να επαναφέρω την αγάπη στο επίκεντρο μιας κουίρ ιστορίας.
Εκτυλισσόμενο την εποχή του «νόμου Tομπιρά», το φιλμ αφηγείται την ιστορία της Σελίν και της Nαντιά, ενός ομόφυλου ζευγαριού που περιμένει παιδί. Ωστόσο, η Nαντιά (η μη κυοφορούσα σύντροφος) καλείται να αποδείξει τη νομιμότητα της γονεϊκής της ιδιότητας.
Γιατί επέλεξες να προσεγγίσεις με όρους μυθοπλασίας τον συγκεκριμένο νόμο, καθώς και τις συνέπειες και τις περιπλοκές του; Πώς αξιολογείς τη σημασία του κατά την εποχή που κυρώθηκε και τέθηκε σε ισχύ;
Έζησα εκείνη την ιστορική περίοδο.
Η σύζυγός μου κι εγώ συμμετείχαμε σε διαδηλώσεις υπέρ του «νόμου Tομπιρά» και βιώσαμε τη βία των αντιπάλων, οι οποίοι ήταν πάρα πολλοί στη Γαλλία εκείνη την εποχή.
Χαιρετίσαμε τον νόμο ως μια τεράστια ευκαιρία, παρά τις δυσκολίες και την έλλειψη σαφήνειας.
Πέρασα η ίδια από τη διαδικασία της υιοθεσίας. Ήταν μια εμπειρία βαθιά επώδυνη αλλά και γεμάτη απίστευτη χαρά, καθώς συνειδητοποιούσα ότι αυτό γινόταν πλέον εφικτό.
Όταν ήμουν νεότερη, δεν υπήρχε προοπτική νόμιμης δημιουργίας οικογένειας στη Γαλλία.
Πολλές από τις νομικές προϋποθέσεις, ιδίως όσον αφορά την σύντροφο που δεν κυοφορεί, φαντάζουν παράλογες, τιμωρητικές και έντονα ταξικά προσανατολισμένες. Έχει τροποποιηθεί με πιο ορθολογικό τρόπο από το 2014;
Το 2021 η νομοθεσία άλλαξε και ο σύντροφος μπορεί πλέον να προβεί σε εκ των προτέρων αναγνώριση του παιδιού.
Επομένως, ένα παιδί μπορεί να έχει δύο μητέρες στο πιστοποιητικό γέννησής του. Υπάρχει ακόμη δρόμος για την επίτευξη της ισότητας, αλλά τα πράγματα προχωρούν. Πλέον τίθεται το ζήτημα της νομιμοποίησης της παρένθετης μητρότητας.
Οι πρωταγωνίστριές σου (Ella Rumpf, Monia Chokri, Noémie Lvovsky) ανήκουν σε διαφορετικές γενιές. Γιατί; Πώς ήταν η συνεργασία με την καθεμία ξεχωριστά, αλλά και με όλες μαζί;
Ήθελα η ταινία να πραγματεύεται τη γονεϊκότητα με την ευρεία έννοια και ήθελα να δημιουργήσω αυτόν τον χαρακτήρα της μητέρας, ώστε να ανοίξει το θέμα στις γενιές.
Το κεντρικό ερώτημα είναι: θα τα πάνε καλύτερα ή χειρότερα τα ζευγάρια γυναικών σε σχέση με τα άλλα; Στην πραγματικότητα, ανεξάρτητα από τον τύπο της οικογένειας, όταν έχεις παιδιά, πάντα προσπαθείς για το καλύτερο και κάνεις ό,τι μπορείς.
Είμαι πολύ χαρούμενη με το δίδυμο Ella/Monia· τις θεωρώ ένα πραγματικό κινηματογραφικό ζευγάρι.
Η Noémie Lvovsky είναι μια εξαιρετική Γαλλίδα ηθοποιός, η οποία δούλεψε πάνω στο παίξιμο του πιάνου για να κάνει την ερμηνεία της πειστική.
Είμαι ενθουσιασμένη με αυτήν την επιλογή ηθοποιού, καθώς και με όλους τους δευτερεύοντες ρόλους του φιλμ, όπως τον νεαρό γιατρό ή το ζευγάρι των φίλων.
Η τελευταία μου ερώτηση αφορά το μέλλον. Κατ’ αρχάς, πώς οραματίζεσαι την κατάσταση του κόσμου, δεδομένου ότι ζούμε σε ένα παγκόσμιο κλίμα συγκρούσεων και ο φασισμός βρίσκεται σε άνοδο, ιδίως στη Δύση;
Ο κόσμος είναι πραγματικά τρομακτικός. Εναπόκειται σε εμάς να συνεχίσουμε να υψώνουμε τη φωνή μας και να αντιστεκόμαστε στην άνοδο του φασισμού.
Δεύτερον, πώς φαντάζεσαι τη δημιουργία ταινιών στο άμεσο μέλλον, ειδικά με τη σταδιακή εισβολή της τεχνητής νοημοσύνης σε σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας;
Για μένα, τίποτα δεν είναι πιο όμορφο από ένα τυχαίο συμβάν όταν βλέπω ένα φιλμ. Ένα βλέμμα προς την κάμερα, ένα αντικείμενο που πέφτει, μια ατάκα που ψιθυρίζεται. Δε νομίζω ότι η τεχνητή νοημοσύνη το προσφέρει αυτό.
Και εδώ, επαφίεται σε εμάς -κινηματογραφιστές και θεατές εξίσου- να αντισταθούμε σε αυτό.
Τρίτον, τι θα μπορούσε να απογίνει το ζευγάρι της ταινίας; Θα ήταν άραγε ακόμα μαζί; Θα είχε γίνει η καθημερινότητά του έστω και λίγο πιο εύκολη;
Κατά τη γνώμη μου, το φιλμ αφηγείται την ιστορία εκείνης της νομικής διαδρομής, η οποία όμως περνά σε δεύτερη μοίρα μόλις έρχεται στη ζωή το παιδί.
Είτε υπάρχουν τα απαραίτητα έγγραφα είτε όχι, το παιδί είναι εκεί και το ζευγάρι φέρει την ευθύνη του. Το παιδί βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ζωής τους.
Τέλος, αλλά εξίσου σημαντικό: πώς φαντάζεσαι τον εαυτό σου σε αυτόν τον κόσμο –και στον κόσμο του κινηματογράφου– σε λίγα μόλις χρόνια από τώρα;
Είναι πράγματι πολύ δύσκολο να κάνεις προβολές στο μέλλον στις μέρες μας. Ελπίζω να διατηρήσω την ειλικρίνειά μου και τη χαρά της επικοινωνίας με τους άλλους ανθρώπους.
Η ταινία της Αλίς Ντουάρντ Γράμματα Αγάπης έκανε την ελληνική πρεμιέρα της στο πλαίσιο του Διαγωνιστικού Τμήματος του 26ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου Ελλάδος, όπου απέσπασε το Βραβείο Κοινού.
Από τις 27 Αυγούστου προβάλλεται στους κινηματογράφους σε διανομή του Cinobo.
