Ένας νεαρός Γάλλος διαδηλωτής τραυματίζεται βαριά από σφαίρες αστυνομικών. Μια αξιωματικός αναζητά την αλήθεια. Η ταινία του Ντομινίκ Μολ Φάκελος 137 είναι μια σύνθετη «ανατομία» της κατασταλτικής λειτουργίας της αστυνομίας.
Μια συνάντηση με την εξαιρετική ηθοποιό Γκουσλαζί Μαλαντά, η οποία, παρά τον μικρό ρόλο της, συνιστά τον φορέα της αλήθειας στο φιλμ, που προβάλλεται από τις 10 Σεπτεμβρίου.
Σε καλωσορίζω για άλλη μια φορά στην Αθήνα, όπου είχες βρεθεί στο πλαίσιο του 23ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου της Ελλάδος το 2023 για την προβολή της ταινίας Σεντ Ομέρ.
Σε ευχαριστώ!
Πώς νιώθεις που επιστρέφεις στην πόλη; Σου είναι οικεία;
Ήρθα για πρώτη φορά στην Αθήνα όταν ήμουν δεκατεσσάρων ετών. Από τότε έχω ξαναβρεθεί αρκετές φορές εδώ.
Είναι μια πόλη την οποία όντως αγαπώ πολύ. Μάλιστα κάποια στιγμή σκεφτόμουν να μετακομίσω για να ζήσω σ’ αυτήν, αλλά τελικά έκανα άλλα πράγματα και πήγα αλλού.
Την τελευταία τριετία, ωστόσο, δεν έχω ξανάρθει. Επισκέφτηκα τη Θεσσαλονίκη πέρσι τον Νοέμβριο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου.
Η Αθήνα μού φαίνεται κάπως διαφορετική σε σχέση με μια τριετία πριν. Ίσως λίγο πιο ήρεμη, χαλαρή.
Πλασματική είναι αυτή η εντύπωση.
Ξέρω ότι στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές δυσκολίες στον χώρο του πολιτισμού, του κινηματογράφου, της λογοτεχνίας κ.λπ., επειδή οι κυβερνήσεις πάντα περικόπτουν τις σχετικές χρηματοδοτήσεις.
Το ένιωσα πολύ αυτό και στη Θεσσαλονίκη. Θεωρώ πως είναι πολύ κρίμα και ότι είναι καταστροφικό σε μια εποχή κατά την οποία ζούμε μια εμπόλεμη κατάσταση, τόσο εγχωρίως όσο και διεθνώς, να γίνονται τέτοιες περικοπές.
Θα έπρεπε να συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: όταν όλα καταρρέουν, τότε θα έπρεπε, ακόμα περισσότερο, να κάνουμε ταινίες, να γράφουμε βιβλία και όλα αυτά να μπορούν να κυκλοφορούν στον κόσμο. Αυτή είναι η άποψή μου.
Με τόσο πλούτο που υπάρχει στην Ευρώπη, βρίσκουμε τον τρόπο να κάνουμε περικοπές αρχίζοντας από τον πολιτισμό.
Επί χρόνια απέρριπτες προτάσεις για συμμετοχή σε ταινίες, επειδή οι ρόλοι που σου προτείνονταν ήταν συνήθως στερεοτυπικοί.
Μήπως, τελικά, η γαλλική κοινωνία συνολικά δεν είναι τοσο ανεκτική όσο θα ήθελε να παρουσιάζεται προς τα έξω – για να μην πω ευθέως ρατσιστική;
Όλες οι χώρες ζουν με ένα αφήγημα, έναν μύθο. Υπάρχει το Αμερικανικό Όνειρο, ενώ η Γαλλία έχει τη Γαλλική Επανάσταση και το μότο «Ελευθερία, Ισότητα, Αδερφότητα».
Αυτά δεν είναι ψέματα στο σύνολό τους.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια ορισμένη υποκρισία, η οποία σχετίζεται με την ταξική διαστρωμάτωση και πηγάζει από την Ιστορία της αποικιοκρατίας και το ταμπού του ανείπωτου, αυτού το οποίο δεν παραδεχόμαστε, της άρνησης.
Ολόκληρη η Ιστορία της ανθρωπότητας έχει γραφτεί μέσα από πολύ έντονα γεγονότα βίας και την απανθρωποποίηση του Άλλου.
Πρέπει, λοιπόν, να αφηγηθούμε τη βία του κόσμου και να μη μένουμε στην άρνηση ως κοινωνία.
Οι μύθοι είναι, φυσικά, κάτι ωραίο. Η σημασία τους για μένα συνίσταται στο ότι παρέχουν πρόσβαση στην ομορφιά και στο φαντασιακό.
Από την άλλη, καλό θα ήταν να μπορούμε να δούμε και την κοινωνική πραγματικότητα που μας περιβάλλει με ανοιχτά μάτια.
Εκεί τίθεται ο ρόλος της παιδείας. Όταν, λοιπόν, υπάρχει παιδεία σε μια κοινωνία, αυτή μάς βοηθά ν’ αναγνωρίσουμε τον διπλανό μας, το τι συμβαίνει, το τι θα μπορούσε να γίνει καλύτερα.
Πιστεύω πως η Γαλλία, παρότι κι εκεί υπάρχουν περιπτώσεις εξτρεμισμού όσον αφορά τη βία ή την πολιτική, είναι μια χώρα η οποία αντιστέκεται αρκετά:
Πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να πιστεύουν πως μπορεί να αποδοθεί δικαιοσύνη σε μια κοινωνία, ότι δεν έχουν σαπίσει τα πάντα και θα καταρρεύσουν με πάταγο. Αυτή η αντίσταση προσφέρει μια ελπίδα. Αυτό μου αρέσει να σκέφτομαι, τουλάχιστον.
Μου αρέσει, επίσης, μια φράση που έχω διαβάσει, πως η κοινωνία προχωράει πολύ πιο γρήγορα από τους πολιτικούς οι οποίοι την εκπροσωπούν.
Μιας και στην εξαιρετική ταινία του Ντομινίκ Μολ Φάκελος 137, παρά τον μικρό σου ρόλο, είσαι ο φορέας της αλήθειας, είναι η αναζήτηση, η εύρεση και η βίωση της αλήθειας -φιλμικά, όσο και κοινωνικά- μια πράξη αντίστασης;
Έτσι νομίζω.
Αυτό που κάνει η Αλισιά, η ηρωίδα, είναι πραγματικά μια πράξη αντίστασης, με την έννοια ότι πάει κόντρα στην άρνηση. Για μένα, η άρνηση είναι η πιο απόλυτη μορφή βίας.
Αν ονοματίσεις κάτι ως βίαιο, μπορείς και να το διορθώσεις, να το θεραπεύσεις.
Η εθελοτυφλία έναντι της βίας, όμως, είτε πρόκειται για σεξιστική/σεξουαλική ή για ρατσιστική/ταξική, είναι αυτή που θα καταστρέψει την κοινωνία.
Η Αλισιά προβαίνει σε μια συνειδητοποιημένη πράξη που συμβάλλει στο να βρεθεί τι συνέβη την επίμαχη μέρα, αν και δεν είναι τόσο αθώα ή αφελής ώστε να πιστεύει ότι θα βρεθεί μια λύση και πως θα αποδοθεί δικαιοσύνη.
Ως ηθοποιός, επιδιώκεις κι εσύ να αποδίδεις την αλήθεια του εκάστοτε χαρακτήρα τον οποίο υποδύεσαι;
Για να είμαι ειλικρινής, δεν αναζητώ την αλήθεια του χαρακτήρα και δεν μπαίνω στη διαδικασία να ψάχνω την ψυχολογία του, κάτι το οποίο πολλές και πολλοί ηθοποιοί κάνουν
Η πολλαπλότητα, οι αποχρώσεις του χαρακτήρα μ’ ενδιαφέρουν περισσότερο από την αλήθεια του.
Η Αλισιά είναι μια γυναίκα συγκεκριμένης κοινωνικής τάξης, ξέρει πού βρίσκεται, τι δουλειά κάνει, δεν αφήνεται να εντυπωσιαστεί, διαθέτει αντιστάσεις. Φοβάται, όμως, επίσης την Αστυνομία. Είναι ένας χαρακτήρας ο οποίος ξεδιπλώνεται σιγά σιγά.
Επί επτά χρόνια δε δέχτηκα κανέναν ρόλο και συνέχισα να σπουδάζω Ιστορία της Τέχνης, ακριβώς επειδή δε μ’ ενδιαφέρουν οι αμετακίνητοι χαρακτήρες, εκείνοι που δεν εξελίσσονται.
Σε τελική ανάλυση, μια τέτοια αλήθεια δεν μπορεί να βρεθεί κιόλας.
Σε φοβίζει κάτι στην υποκριτική;
Πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση. Σίγουρα είναι τρομακτικό να είναι ένας άνθρωπος ηθοποιός. Το βιώνω κι εγώ.
Και πιο πολύ αυτό διάστημα, επειδή είναι το πρώτο στην επαγγελματική μου ζωή κατά το οποίο συμμετέχω σε πολλές ταινίες συγχρόνως, γεγονός καταπληκτικό για την καριέρα μου.
Από την άλλη, πρέπει κάθε φορά να βρίσκω τον τρόπο να επιστρέψω στον εαυτό μου, να ξαναβρεθώ στη δική μου καθημερινότητα και να προστατευτώ από το μοιρασμα σε πολλούς ρόλους.
Η ενσάρκωση τόσων πολλών διαφορετικών ρόλων, ωστόσο, με κάνει να έχω μεγαλύτερη ενσυναίσθηση και κατανόηση, να ανοίγομαι προς ανθρώπους με διαφορετικούς τρόπους σκέψης και πράξης. Το γεγονός αυτό με εξανθρωπίζει.
Είναι, όμως, και δίκοπο μαχαίρι, ακριβώς επειδή πρέπει να βρω τον τρόπο να επιστρέψω στην κοινότοπη καθημερινότητά μου.
Όταν ως ηθοποιός μοιράζεσαι ανάμεσα σε πολλούς ρόλους, υπάρχει ο κίνδυνος να γίνεις και πολύ μισάνθρωπος. Πρέπει, επομένως, να βρίσκεις μια ισορροπία.
Προσωπικά, προς το παρόν αισθάνομαι πολύ ανθρώπινη, νιώθω να με γεμίζει ενσυναίσθηση η υποκριτική και θα προσπαθήσω να διατηρήσω αυτόν τον τρόπο στην επαγγελματική μου ζωή.
Η συνέντευξη με την Γκουσλαζί Μαλαντά πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 26ου Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου Ελλάδος.
Ευχαριστώ θερμά την Σταματίνα Στρατηγού, Υπέυθυνη Τύπου του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος, για την πολύτιμη συμβολή της στον προγραμματισμό της.
Την ευχαριστώ, επίσης, για την παραχώρηση της φωτογραφίας της ηθοποιού (credit: Βαγγέλης Πατσιαλός).
Η ταινία του Ντομινίκ Μολ Φάκελος 137 προβάλλεται στους κινηματογράφους από τις 10 Σεπτεμβρίου σε διανομή της Rosebud.21.
