Τον ρόλο του IDF στη συγκρότηση του ιουδαϊσμού ως έθνους εξετάζει ο αντισιωνιστής ακαδημαϊκός, πολιτικός ακτιβιστής και σκηνοθέτης Haim Bresheeth-Žabner στο εξαιρετικό βιβλίο του IDF. Ο στρατός που έφτιαξε ένα έθνος.

Μια σε βάθος συνομιλία με τον εύψυχο και συνάμα πολιτικά και πνευματικά διαυγή συγγραφέα, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου του στα ελληνικά.

Αν και δεν είστε επαγγελματίας ιστορικός, το βιβλίο σας IDF. Ο στρατός που έφτιαξε ένα έθνος αποτελεί μια εμπεριστατωμένη και διορατική ιστορική μελέτη σχετικά με τον ρόλο του IDF στη διαμόρφωση του ισραηλινού έθνους.

Ποιος είναι, κατά τη γνώμη σας, ο ρόλος και ποια η ευθύνη ενός Ισραηλινού ή/και Εβραίου ιστορικού, ακαδημαϊκού ή διανοούμενου απέναντι στην επιστήμη του, την ευρύτερη κοινότητα και τους Παλαιστινίους, ιδίως σε περιόδους γενοκτονίας;

Το Ισραήλ διαπράττει τη χειρότερη γενοκτονία της εποχής μας, που έχει οδηγήσει σε μορφές βαρβαρότητας οι οποίες, δίχως αμφιβολία, δεν έχουν ξαναφανεί με τον ίδιο τρόπο.

Αυτό απαιτούσε από τους Ισραηλινούς ιστορικούς να αποκαλύψουν, να καταγράψουν, να αναλύσουν και να ασκήσουν κριτική σε μια τέτοια συμπεριφορά της κοινωνίας τους – τόσο υπό την ιδιότητά τους ως επαγγελματίες ακαδημαϊκοί, όσο και ως μέλη μιας ανθρώπινης κοινωνίας που έχει καταστεί απάνθρωπη.

Πρόκειται για μια θέση παρόμοια με εκείνη στην οποία βρέθηκαν οι Γερμανοί ιστορικοί το 1986, τριάντα χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ορισμένοι από τους κορυφαίους ιστορικούς στη Γερμανία, ιδίως ο Ernst Nolte και ο Michael Stürmer, συμπεριφέρθηκαν σαν οι τρεις δεκαετίες που είχαν παρέλθει από τη ναζιστική γενοκτονία να ήταν αρκετές ώστε να αναπτυχθεί μια αναθεωρητική στάση όσον αφορά στη γερμανική ευθύνη για το Ολοκαύτωμα.

Αυτό σήμαινε ότι ορισμένοι από αυτούς επιχειρούσαν να δικαιολογήσουν τη γερμανική ευθύνη, αποδίδοντας -για παράδειγμα- τις γερμανικές αντιλήψεις, οι οποίες οδήγησαν στη ρατσιστική μαζική δολοφονία του Ολοκαυτώματος, σε κομμουνιστικά εγκλήματα.

Αυτό ήταν λάθος τότε και είναι ακόμα πιο λάθος τώρα, όταν συμβαίνει ενώ συνεχίζεται η γενοκτονία.

Στην περίπτωση του Ισραήλ, εξέχοντες Ισραηλινοί ιστορικοί έχουν υποστηρίξει -χωρίς να κάνουν αναφορά στη Σύμβαση του 1948 για την Πρόληψη και την Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας (Σύμβαση για τη Γενοκτονία)- πως η Νότια Αφρική έσφαλε πλήρως προσφεύγοντας κατά του Ισραήλ στο Διεθνές Δικαστήριο, καθώς το ζήτημα δεν υφίσταται καν, δεδομένου ότι το Ισραήλ δε διαπράττει σε καμία περίπτωση γενοκτονία.

Ένα παράδειγμα αποτελεί ο καθηγητής Schlomo Sand από το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, ο οποίος, σε άρθρο του στην εβραιόφωνη έκδοση της εφημερίδας Haaretz στις 15 Δεκεμβρίου 2024, υποστήριξε ότι οι φρικτές θηριωδίες τις οποίες διαπράττει το Ισραήλ στη Γάζα δε συνιστούν γενοκτονία, συγκρίνοντας τα ισραηλινά εγκλήματα πολέμου με εκείνα που διαπράχθηκαν στην Αλγερία και το Βιετνάμ.

Σε μεταγενέστερο άρθρο του στην εφημερίδα Haaretz,το οποίο αποτελούσε αντίδραση σε ένα σαφές και καλά τεκμηριωμένο άρθρο των Daniel Blatman και Amos Goldberg στην ίδια εφημερίδα, που με τη σειρά του αντέδρασε στον ισχυρισμό του Sand ότι στη Γάζα δε συντελείται γενοκτονία- ο Sand επανέλαβε και ενίσχυσε τη θέση του.

Και στα δύο κείμενά του, απέφυγε να αναφερθεί στη Σύμβαση για τη Γενοκτονία – το νομικό κείμενο που διαμόρφωσε ο Raphael Lemkin, ο Πολωνοεβραίος νομικός ο οποίος ηγήθηκε της προσπάθειας για τον καθορισμό του «νέου» εγκλήματος της γενοκτονίας το 1948.

Όχι μόνο Ισραηλινοί ιστορικοί θεώρησαν αναγκαίο να υπερασπιστούν το έγκλημα, ισχυριζόμενοι -χωρίς νομικές αποδείξεις- ότι το Ισραήλ δε διαπράττει γενοκτονία, αλλά και Εβραίοι υποστηρικτές του Ισραήλ, όπως ο Sir Simon Schama, ο οποίος επανέλαβε την άρνηση περί ισραηλινής γενοκτονίας σε πρόσφατη κεντρική ομιλία του για την εφημερίδα The Jewish Chronicle.

Στη Wikipedia δημιουργήθηκε μια ενδιαφέρουσα βάση δεδομένων που περιλαμβάνει 851 καταχωρίσεις για μεμονωμένους ιστορικούς καθώς και για μεγάλες ομάδες ιστορικών οι οποίοι τάσσονται υπέρ ή κατά της χρήσης του όρου «γενοκτονία»·

Η συντριπτική πλειονότητα εξ αυτών υποστηρίζει τη χρήση του όρου, συμπεριλαμβανομένης και μιας πλειονότητας Εβραίων που περιλαμβάνεται στον κατάλογο.

Φυσικά, τόσο ο Schama όσο και ο Sand δεν είναι ιστορικοί του Ολοκαυτώματος, ενώ οι Blatman και Goldberg είναι δύο από τους κορυφαίους ιστορικούς του Ολοκαυτώματος στο Ισραήλ, γεγονός το οποίο ίσως εξηγεί τη διάσταση απόψεων.

Οι περισσότερες αρνήσεις περί διάπραξης του εγκλήματος της γενοκτονίας στη Γάζα δεν επικαλέστηκαν τη Σύμβαση για τη Γενοκτονία στα επιχειρήματά τους, ενώ μια απλή εξέταση της διατύπωσης και του πνεύματος της Σύμβασης οδηγεί σε ένα αναπόφευκτο συμπέρασμα:

Ναι, το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα. Οι περισσότεροι Ισραηλινοί ακαδημαϊκοί που απαντούν σε αυτό το ερώτημα αποτυγχάνουν στη δοκιμασία.

Θεωρούν πως η υπεράσπιση του Ισραήλ αναιρεί τις συμβάσεις και τις διαδικασίες ενός ακαδημαϊκού ιστορικού.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι η εθνική τους ταυτότητα καθιστά, στις περισσότερες περιπτώσεις, αδύνατο για αυτούς να αντιδράσουν στα φρικιαστικά εγκλήματα με έστω και ένα ελάχιστο ίχνος ανθρώπινης συμπεριφοράς, μπροστά στη σκόπιμη, ρατσιστική δολοφονία δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων -πιθανότατα πολύ περισσότερων από όσους έχει επιβεβαιώσει το Υπουργείο Υγείας της Γάζας-, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται σχεδόν 30.000 παιδιά.

Τέτοιοι ένθερμοι Ισραηλινοί πατριώτες δεν είναι απλώς γνήσιοι πολίτες της «μοναδικής δημοκρατίας στη Μέση Ανατολή», αλλά υποστηρίζουν επίσης τον «πιο ηθικό στρατό στον κόσμο», υποστηρίζοντας -όπως και η καθηγήτρια Εva Illuz- ότι το Ισραήλ «δε θα μπορούσε ρεαλιστικά να αντιδράσει με θεμελιωδώς διαφορετικό τρόπο» στα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου.

Επισημαίνει πως τα γεγονότα οδήγησαν σε μια «άσβεστη επιθυμία για εκδίκηση», απέναντι σε αυτό το οποίο η ίδια χαρακτηρίζει ως «υπαρξιακή απειλή».

Προφανώς, δεν της περνά καν από το μυαλό να εκλάβει την ίδια την ισραηλινή γενοκτονία ως υπαρξιακή απειλή για τους κατοίκους της Γάζας – άλλωστε, στη Γάζα δεν υπάρχει Άουσβιτς.

Η Illuz μάς υπενθυμίζει ποια είναι τα πραγματικά θύματα: 

«Από την ίδρυσή του, το Ισραήλ βρίσκεται σε κατάσταση διαρκούς πολέμου – ένα γεγονός άρρηκτα συνδεδεμένο με το ιδιόμορφο μίσος που φαίνεται να προκαλούν οι Εβραίοι και το Ισραήλ».

Αποποιούμενοι κάθε ευθύνη για τη γενοκτονία, οι Ισραηλινοί στηρίζουν τον ισχυρότερο πυλώνα του κράτους τους -και τον πιο επιδραστικό-, τις λεγόμενες «Αμυντικές Δυνάμεις του Ισραήλ»:

Τον πιο επιθετικό στρατό σε ολόκληρο τον πλανήτη, ο οποίος, εδώ και πολλές δεκαετίες, έχει ξεκινήσει περισσότερους πολέμους από οποιονδήποτε άλλον στρατό στη σύγχρονη Ιστορία.

Ποιες είναι οι κύριες ηθικές, διανοητικές, πολιτικές και επιχειρησιακές ομοιότητες μεταξύ του Ολοκαυτώματος και της εν εξελίξει γενοκτονίας των Παλαιστινίων στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη;

Στην πραγματικότητα, είναι πολύ πιο σημαντικό -και πολύ πιο καταδικαστικό- να επισημανθούν οι μεγάλες διαφορές μεταξύ των δύο γεγονότων.

Η γενοκτονία στη Γάζα είναι τόσο μοναδική, που τα περισσότερα χαρακτηριστικά της δεν έχουν εμφανιστεί πουθενά αλλού.

Εδώ χρησιμοποιώ μόνο 10 τέτοιους χαρακτηριστικούς παράγοντες, αλλά θα μπορούσαν να προστεθούν κι άλλοι:

1.Η πιο δημόσια και εσκεμμένη από όλες τις ιστορικές γενοκτονίες τις οποίες μπορούμε να φέρουμε στον νου μας 

Οι γενοκτονίες του παρελθόντος χαρακτηρίζονταν, κατά κανόνα, από μυστικότητα.

Αυτό δεν οφείλεται απλώς στο γεγονός ότι η γενοκτονία κατέστη το «έγκλημα των εγκλημάτων» δυνάμει της Σύμβασης για την Πρόληψη και την Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας (CPPCG).

Οι θύτες αντιλαμβάνονταν ανέκαθεν τη σοβαρότητα των πράξεών τους.

Eξ ου και οι έντονες προσπάθειες της γερμανικής κυβέρνησης -τόσο κατά τη γενοκτονία των Χερέρο το 1905, όσο και κατά το Ολοκαύτωμα- να αποκρύψει τις προθέσεις, τα μέσα και τα αποτελέσματα, καθώς και να εμποδίσει οποιαδήποτε εξέταση γραπτών διαταγών ή του μηχανισμού εξόντωσης.

Η δημοσιοποίηση θα έθετε σε κίνδυνο τους εμπλεκόμενους αξιωματούχους, καθώς και την ίδια τη διαδικασία, δεδομένου ότι τα θύματα θα μπορούσαν να κρυφτούν, να διαφύγουν ή να προβάλουν αντίσταση.

Αυτό ήταν το σκεπτικό πίσω από όλα όσα έκαναν ο Άιχμαν και το γραφείο του, προκειμένου να συγκαλύψουν τον μηχανισμό των SS που εξόντωσε εκατομμύρια Εβραίους, κομμουνιστές, Ρομά, Σλάβους, Σοβιετικούς αιχμαλώτους πολέμου και άλλους, όπως συνδικαλιστές.

Το ίδιο ισχύει για πολλές άλλες περιπτώσεις:

Tους ιθαγενείς λαούς της Βόρειας Αμερικής, οι οποίοι εξοντώθηκαν με μεθόδους όπως οι κουβέρτες που είχαν μολυνθεί με ευλογιά -μια τακτική την οποία χρησιμοποίησε ο στρατηγός Amherst-, τη σφαγή των Αρμενίων από τους Οθωμανούς, καθώς και τη γενοκτονία των Ροχίνγκια το 2016-2017.

Στην περίπτωση της Γάζας, ισχύει το αντίθετο.

Εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, δημόσιες και καλά καταγεγραμμένες δηλώσεις -καθώς και «υποσχέσεις»- περί γενοκτονίας από Ισραηλινούς αξιωματούχους, προερχόμενους από κάθε κοινωνικό πεδίο, κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο και χρησιμοποιήθηκαν ως αποδεικτικά στοιχεία πρόθεσης διάπραξης γενοκτονίας από τους νομικούς εκπροσώπους της Νότιας Αφρικής, στο πλαίσιο της υπόθεσης που εκδικάζεται στο Διεθνές Δικαστήριο (ICJ) κατά του Ισραήλ.

2. Η πανταχού παρούσα ισραηλινή γενοκτονική πρόθεση.

Κάτι το οποίο δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ σε καμία γενοκτονία του παρελθόντος, και όχι μόνο λόγω της τρέχουσας δυνατότητας συμμετοχής του κοινού μέσω διαδικτύου.

Όσοι διέπραξαν γενοκτονίες στο παρελθόν είχαν επίγνωση τού τι έκαναν.

Με άλλα λόγια, δεν είχαν καμία αμφιβολία πως επρόκειτο για εγκληματική πράξη που έπρεπε, κατά προτίμηση, να παραμείνει κρυφή, καθώς, σε αντίθετη περίπτωση, θα προκαλούσε σφοδρή κατακραυγή τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό, καθιστώντας το «έργο» τους αδύνατο.

Μια τέτοια θεώρηση απουσιάζει στην περίπτωση του Ισραήλ – οι Εβραίοι πολίτες του Ισραήλ είναι ιδιαίτερα ικανοί στο να πιστεύουν σε δύο αξιωματικές ιδέες:

Η πρώτη είναι ότι θεωρούν τους εαυτούς τους «περιούσιο λαό» – και δε χρειάζεται να είναι κάποιος θρήσκος για να πιστεύει πως οι Εβραίοι είναι ο εκλεκτός λαός, ανώτεροι από τους απλούς «γκογίμ».

Αυτή η πεποίθηση περί υπεροχής δεν αποτελεί θρησκευτική πλάνη, αλλά μια πολιτισμική και πολιτική μισαλλοδοξία, την οποία συμμερίζονται οι περισσότεροι Ισραηλινοί.

Η δεύτερη, αντίθετη πεποίθηση είναι ακόμη πιο εκπληκτική.

Παρά την υπέρτερη στρατιωτική ισχύ του Ισραήλ -στοιχείο εντασσόμενο στο να είναι «οι καλύτεροι που υπήρξαν ποτέ»- οι Ισραηλινοί αισθάνονται εξαιρετικά ευάλωτοι:

Αντιλαμβάνονται τους εαυτούς τους ως θύματα, ενώ ταυτόχρονα θεωρούν ότι είναι «οι ισχυρότεροι και οι γενναιότεροι» στη Μέση Ανατολή.

Νιώθουν διαρκώς τη θηλιά του αντισημιτισμού να σφίγγει γύρω από τους ευαίσθητους συλλογικούς τους λαιμούς – όλη η στρατιωτική ισχύς που ανέπτυξαν, ως μια σύγχρονη Σπάρτη, μοιάζει να μην προσφέρει καμία ψυχική καθησύχαση ή αίσθημα ασφάλειας.

Κατά κάποιον τρόπο, κάθε Ισραηλινός συνδυάζει τον μαινόμενο νεοναζί με τον τρομοκρατημένο Εβραίο του γκέτο – πάντα έτοιμο να πανικοβληθεί, θεωρώντας ότι «όλος ο κόσμος είναι εναντίον μας».

Κι αυτό συμβαίνει ενώ ολόκληρη η Δύση στηρίζει το Ισραήλ, χωρίς να επιτρέπεται ούτε λέξη κριτικής για τη γενοκτονία.

Τα γίντις διέθεταν έναν υπέροχο τρόπο για να περιγράψουν αυτόν τον τύπο  -«Shimshon der Gibber der Misken»- τον ​​Σαμψών, τον φοβισμένο ήρωα, κάτι αντίστοιχο με τον δειλό Λέοντα από τον Μάγο του Οζ, με μια καίρια διαφορά:

Ο Λέοντας στην ταινία διαθέτει αυτοσυνειδησία.

Φαίνεται πως αυτός ο νοητικός συνδυασμός, πέρα ​​από το ότι υποδηλώνει γνωστική αποτυχία και κοινωνική μαζική ψύχωση, περιορίζει επίσης την κρίση και διαταράσσει την εσωτερική ισορροπία των ισραηλινών στρατευμάτων στη Γάζα.

Φαίνεται να γεννά την ανάγκη απόσπασης επαίνων από τη «φυλή» των Ισραηλινών Εβραίων, ανάγκη εκφραζόμενη κατά κύριο λόγο μέσα από εντυπωσιακές πράξεις «ηρωισμού» – πράξεις οι οποίες διαμοιράζονται με την οικογένεια, τους φίλους, καθώς και με τα εκατομμύρια των ανώνυμων και άγνωστων προσώπων που φυτοζωούν στο διαδίκτυο.

Πόσοι Ισραηλινοί κοινοποίησαν υλικό από τη Γάζα, παρουσιάζοντας μια πράξη «γενναιότητας» -όπως η ανατίναξη ενός σχολείου, ενός νοσοκομείου ή ενός πανεπιστημίου- ως αφιέρωση σε μια αγαπημένη σύζυγο, μια κόρη ή έναν γιο, των οποίων τα γενέθλια τιμώνται μέσω μιας τέτοιας «αξιέπαινης» καταστροφής;

Πόσοι από αυτούς απολαμβάνουν να χρησιμοποιούν γυναικεία εσώρουχα από τη Γάζα, τα οποία επιδεικνύουν πάνω από τη στολή τους ως μια μισογυνική πράξη που καταδεικνύει μια ανεξέλεγκτη, υπεροπτική αρρενωπότητα, ενώ παράλληλα εκδηλώνουν τον ρατσισμό τους;

Αυτού του είδους η δολοφονική επιδειξιομανία απουσιάζει, ευτυχώς, από άλλες πρόσφατες γενοκτονίες.

3. Η πιο δημοκρατική γενοκτονία.

Η «Πλημμύρα του Αλ Άκσα», περίπου εννέα μήνες μετά την έναρξη του «Ισρα-Κόλασης» (IsraHell) του Νετανιάχου, προκάλεσε ένα σοκ από το οποίο το Ισραήλ εξακολουθεί να κλονίζεται, σχεδόν τρία χρόνια αργότερα.

Προκάλεσε την τυπική αντίδραση μιας ακραία ρατσιστικής κοινωνίας: μίσος, εκδίκηση, θάνατο και καταστροφή, καθώς και μια βαθιά επένδυση στη γενοκτονία με τη μεγαλύτερη συναίνεση που έχει καταγραφεί ποτέ.

Η συντριπτική πλειονότητα των Ισραηλινών Εβραίων υποστηρίζει τη γενοκτονία στη Γάζα από την αρχή.

Μια δημοσκόπηση του Νοεμβρίου 2023 έδειξε:

«Τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης ήταν επίσης σκληροπυρηνικά όσον αφορά στη χρήση βίας στη Γάζα:

Το 57.5% των Ισραηλινών Εβραίων δήλωσε ότι, κατά την άποψή τους, ο IDF χρησιμοποιεί πολύ λίγη ισχύ πυρός στη Γάζα, το 36.6% ανέφερε πως χρησιμοποιεί την κατάλληλη ποσότητα ισχύος πυρός, ενώ μόλις το 1.8% εξέφρασε την άποψη ότι χρησιμοποιεί υπερβολική ισχύ πυρός, και το 4.2% δήλωσε πως δεν είναι βέβαιο αν η ισχύς πυρός η οποία χρησιμοποιείται είναι υπερβολική ή ανεπαρκής».  

4. Ορατότητα και πρόθεση.

Η ισραηλινή γενοκτονία στη Γάζα διαφέρει από τις περισσότερες άλλες, καθώς ήταν δυνατόν να προβλεφθεί  – βάσει σιωνιστικών δημοσιεύσεων και δηλώσεων, καθώς και της μακράς Iστορίας προγενέστερων ισραηλινών επιθέσεων.

Ένα απλό παράδειγμα είναι ο δημογράφος καθηγητής Arnon Sofer, κορυφαίος ειδικός στον πληθυσμό, σύμβουλος του Αριέλ Σαρόν.

O Saree Makdisi παραθέτει αυτήν την ιδιοφυΐα ρατσιστικής γενοκτονίας:

«Όταν 2.5 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε μια αποκλεισμένη Γάζα, θα είναι μια ανθρώπινη καταστροφή».

Ο Sofer δήλωσε στην Jerusalem Post (11 Νοεμβρίου 2004): 

«Αυτοί οι άνθρωποι θα γίνουν ακόμα μεγαλύτερα κτήνη απ’ ό,τι είναι σήμερα, με τη βοήθεια ενός παρανοϊκού, φονταμενταλιστικού Ισλάμ. Η πίεση στα σύνορα θα είναι τρομερή. Θα είναι ένας φρικτός πόλεμος. Επομένως, αν θέλουμε να παραμείνουμε ζωντανοί, θα πρέπει να σκοτώνουμε, να σκοτώνουμε και να σκοτώνουμε. Όλη μέρα, κάθε μέρα».

Πρόσθεσε ότι «το μόνο που με απασχολεί είναι πώς να διασφαλίσω ότι τα αγόρια και οι άνδρες, οι οποίοι θα αναγκαστούν να σκοτώσουν, θα μπορέσουν να επιστρέψουν σπίτι στις οικογένειές τους και να παραμείνουν φυσιολογικοί άνθρωποι».

Δε θα μπορούσε να είναι πιο σαφές.

Ο Ali Abunimah παρέθεσε το ίδιο κείμενο στο έργο One Country (2006). Πολλοί άλλοι προέβλεψαν τη γενοκτονία στη Γάζα και προειδοποίησαν γι’ αυτήν, συμπεριλαμβανομένου του γράφοντος

5. Μεγάλη λαϊκή συμμετοχή στη θανάτωση. 

Αυτό το οποίο διαφοροποιεί τη γενοκτονία στη Γάζα από πολλές άλλες, συμπεριλαμβανομένου του Ολοκαυτώματος, είναι ο μεγάλος αριθμός των Ισραηλινών που συμμετείχαν ενεργά στις δολοφονίες.

Το Ισραήλ επιστράτευσε περισσότερους από 300.000 εφέδρους για τη Γάζα, επιπλέον των τακτικών δυνάμεων του IDF, οι οποίες αριθμούν πάνω από 150.000 άτομα.

Συγκριτικά, κάθε ναζιστικό στρατόπεδο θανάτου στην Πολωνία στελεχωνόταν από το πολύ μερικές χιλιάδες μέλη των SS, τα περισσότεροι εκ των οποίων ασκούσαν εποπτικά, τεχνικά ή διοικητικά καθήκοντα.

Στο Άουσβιτς, το μεγαλύτερο στρατόπεδο, υπηρετούσαν κατά μέσο όρο 3.300 άνδρες των SS, κάτι που κατέστη δυνατό χάρη στη χρησιμοποίηση κρατουμένων σε όλες τις άμεσες εργασίες θανάτωσης και αποτέφρωσης.

Η άμεση εμπλοκή εκατοντάδων χιλιάδων στρατιωτών σε μια μικρή περιοχή -οι οποίοι συμμετέχουν στη θανάτωση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, καθώς και στη λεηλασία και την ολοκληρωτική καταστροφή κατοικιών, νοσοκομείων, τζαμιών, κλινικών, σχολείων, αποθηκών τροφίμων, υποδομών ύδρευσης και ηλεκτροδότησης, καθώς και άλλων υποδομών- είναι πρωτοφανής.

6. Η πιο ακριβή γενοκτονία.

Οι περισσότερες γενοκτονίες δεν ήταν δαπανηρές στην υλοποίησή τους, και δεν γνωρίζουμε να υπήρξε ειδικός προϋπολογισμός για καμία προγενέστερη.

Το Ολοκαύτωμα ήταν αυτοχρηματοδοτούμενο μέσω ενός εκτεταμένου συστήματος λεηλασίας, δήμευσης και αρπαγής εβραϊκών περιουσιακών στοιχείων και κεφαλαίων, καθώς και κεφαλαίων ορισμένων μη Εβραίων που είχαν πέσει στη δυσμένεια του Χίτλερ.

Ο Richard J. Overy έχει επισημάνει την πολυπλοκότητα, την πανταχού παρουσία και την αποτελεσματικότητα αυτής της οικειοποίησης.

Η πώληση ακινήτων, επίπλων, πολύτιμων αντικειμένων, τραπεζικών λογαριασμών και επιχειρήσεων, καθώς και των πολύτιμων ειδών που μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα, δημιούργησε ένα τεράστιο πλεόνασμα για το Ράιχ, τα SS και ιδιώτες, οι οποίοι ιδιοποιήθηκαν αντικείμενα όπως συλλογές έργων τέχνης.

Όπως σημείωσε ο Raul Hilberg, «Για την Τελική Λύση δεν είχε προβλεφθεί προϋπολογισμός».

Η πιο ακριβή γενοκτονία όλων των εποχών ήταν το Σχέδιο Μανχάταν, το οποίο κόστισε 2 δισεκατομμύρια δολάρια τη δεκαετία του 1940 [ποσό που αντιστοιχεί σε 28 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024].

Η γενοκτονία στη Γάζα ήταν πολύ πιο δαπανηρή:

«Στις αρχές του 2025, εξετάζοντας τον πόλεμο στη Γάζα μεμονωμένα, ο πρώην επικεφαλής στρατιωτικός οικονομικός σύμβουλος του Ισραήλ, Gil Pinchas, εκτίμησε πως το κόστος για το Ισραήλ ανήλθε σε 150 δισεκατομμύρια σέκελ (48 δισ. δολάρια), με μέσο ημερήσιο κόστος 300 εκατομμύρια σέκελ (96 εκατ. δολάρια)».

Η καταστροφή δεν έχει σταματήσει.

Μια πιο ρεαλιστική εκτίμηση εμφανίστηκε στη Haaretz, όπως μετέδωσε το Al Jazeera:

«Δεδομένου ότι είναι απίθανο να μειωθούν οι στρατιωτικοί προϋπολογισμοί στον απόηχο της γενοκτονίας και άλλων πολέμων στους οποίους έχει εμπλακεί το Ισραήλ τα τελευταία δύο χρόνια», το άρθρο ανέφερε πως «κατά την επόμενη δεκαετία, το κόστος του πολέμου ενδέχεται να ανέλθει, τουλάχιστον, στα 500 δισεκατομμύρια σέκελ (159 δισ. δολάρια)».

Η γενοκτονία στη Γάζα κόστισε τουλάχιστον 90 φορές περισσότερο από την καταστροφή της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι -καθώς και του μεγαλύτερου μέρους των κατοίκων τους- τον Αύγουστο του 1945· ένα συγκλονιστικό στοιχείο που αναδεικνύει το τεράστιο μέγεθος της καταστροφής.

7. Η πιο ολοκληρωμένη.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες γενοκτονίες, συμπεριλαμβανομένου του Ολοκαυτώματος, η γενοκτονία στη Γάζα δεν έχει επικεντρωθεί μόνο στην καταστροφή της ζωής.

Το Ισραήλ έχει καταστήσει τη ζωή σχεδόν αδύνατη για τους επιζώντες, μέσω αλληλένδετων διαδικασιών:

Αστικοκτονία (το αστικό περιβάλλον), κατοικιοκτονία (όλοι οι χώροι διαβίωσης), σχολειοκτονία (όλα τα περιβάλλοντα μάθησης, από το νηπιαγωγείο έως το πανεπιστήμιο), ιατροκτονία (κλινικές, ιατρικές αποθήκες και νοσοκομεία), πληροφοριοκτονία (συστήματα και προσωπικό των Μέσων Ενημέρωσης), θρησκειοκτονία (τζαμιά, εκκλησίες και συναφείς εγκαταστάσεις) και πολιτισμοκτονία (πολιτιστικοί θεσμοί, που έχουν ισοπεδωθεί συστηματικά).

Τα συστήματα υποστήριξης της ζωής εξαλείφθηκαν μεθοδικά: νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, τηλέφωνο, αέριο, αφαλάτωση, αποθήκευση καυσίμων και οδικό δίκτυο.

Μια τέτοια μεθοδική καταστροφή είναι άγνωστη στην ανθρώπινη Ιστορία και πρωτοφανής· αυτό ίσως εξηγεί και το τεράστιο κόστος αυτής της σαδιστικής επιχείρησης.

8. Η πιο τεχνολογική γενοκτονία η οποία έγινε ποτέ.

Η χρήση τεράστιας υπολογιστικής ισχύος και της πιο σύγχρονης Τεχνητής Νοημοσύνης για τη δημιουργία καταλόγων στόχων -μέσω συστημάτων όπως το «Where’s Daddy?» και το «Lavender», που λειτουργούν σε διακομιστές cloud της Microsoft και άλλων ολιγοπωλίων- αναδεικνύει τον σύγχρονο χαρακτήρα των συστημάτων φόνου, καθώς και την ταχύτητα με την οποία αυτά επιχειρούν.

Μια έκθεση αποκάλυψε ότι «ο ισραηλινός στρατός έχει αναπτύξει ένα πρόγραμμα βασισμένο στην Tεχνητή Nοημοσύνη, γνωστό ως “Lavender”».

Σύμφωνα με έξι Ισραηλινούς αξιωματικούς των υπηρεσιών πληροφοριών -οι οποίοι υπηρέτησαν στον στρατό κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας και συμμετείχαν άμεσα στη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης για τον εντοπισμό στόχων προς εξόντωση-, το σύστημα «Lavender» διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στους πρωτοφανείς βομβαρδισμούς Παλαιστινίων, ιδίως κατά τα αρχικά στάδια του πολέμου.

Μάλιστα, σύμφωνα με τις πηγές, η επιρροή της στις στρατιωτικές επιχειρήσεις ήταν τέτοια, ώστε αντιμετώπιζαν ουσιαστικά τα αποτελέσματα της μηχανής Τεχνητής Νοημοσύνης «σαν να επρόκειτο για ανθρώπινη απόφαση».

Αυτό είναι πιο οικονομικό και πιο γρήγορο από τη χρήση ανθρώπων, και βγάζει νόημα όταν ο στόχος είναι η θανάτωση όσο το δυνατόν περισσότερων ανθρώπων.

Δεδομένα στοχοποίησης μπορούν να φορτωθούν στους υπολογιστές βομβαρδιστικών αεροσκαφών, επιτρέποντας στον πιλότο να εστιάζει στην πτήση, ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη εκτελεί τον βομβαρδισμό – γεγονός που καθιστά την πράξη της μαζικής δολοφονίας ακόμη πιο αφηρημένη και αποξενωμένη.

9. Η πιο στοχευμένη γενοκτονία.

Καθώς η γενοκτονία συνεχιζόταν, κατέστη σαφές ότι ένα μεγάλο μέρος της ήταν προσεκτικά στοχευμένο, είτε από ανθρώπινους χειριστές είτε από Τεχνητή Νοημοσύνη – και πιθανότατα από αμφότερους.

Συγκεκριμένες ομάδες εξοντώθηκαν συστηματικά, προφανώς μέσω αλγορίθμων ταυτοποίησης:

Δημοσιογράφοι, διασώστες, μέλη της Χαμάς και της Ισλαμικής Τζιχάντ (συμπεριλαμβανομένου του μη μάχιμου προσωπικού, όπως εκπαιδευτικοί, ιατρικό προσωπικό, καθώς και τεχνικοί ύδρευσης και ηλεκτροδότησης), ακαδημαϊκοί, δημοτικοί υπάλληλοι, αστυνομικοί και άλλες κοινωνικές ομάδες.

Τίποτα άλλο δεν εξηγεί το πολύ υψηλό ποσοστό επιτυχίας των πληγμάτων σε όλες αυτές τις ομάδες.

Το Ισραήλ σκοπεύει να διαρρήξει τον κοινωνικό ιστό της Γάζας, απομακρύνοντας τους ανθρώπους που συνέχουν την κοινωνία, και διαλύοντάς την σε μια μάζα τρομοκρατημένων και αβοήθητων ατόμων, περιορισμένων στη «γυμνή ζωή».

Η στοχοποίηση οδήγησε όχι μόνο σε μαζικότερες θανατώσεις, αλλά και σε συλλήψεις, καθώς και σε μια σειρά από βασανιστήρια ακραίου εξευτελισμού στο διαβόητο κέντρο κράτησης Sde Teiman και σε άλλα στρατόπεδα συγκέντρωσης και βασανιστηρίων στο Ισραήλ.

10. Η πιο χαρούμενη γενοκτονία.

Σε αντίθεση με το Ολοκαύτωμα ή πολλές άλλες γενοκτονίες, οι Ισραηλινοί -από τον στρατιώτη μέσα στο τανκ του μέχρι τους πολιτικούς στην Κνεσέτ- φαίνονται υπερβολικά πρόθυμοι να εκφράσουν την ικανοποίηση και την υπερηφάνειά τους για την καταστροφή και την απανθρωποποίηση της Γάζας.

Η ευθυμία τους είναι ανησυχητική, δεδομένης της προφανούς ανικανότητάς τους να φανταστούν πώς εκλαμβάνεται μια τέτοια κτηνωδία από ανθρώπους ανά τον κόσμο, οι οποίοι παρακολουθούν τα βίντεο που εκείνοι μοιράζονται χωρίς κανέναν ενδοιασμό.

Ενώ τα στελέχη των SS εκπαιδεύονταν να αποκρύπτουν τις δραστηριότητές τους και να μη συζητούν ποτέ γι’ αυτές, οι Ισραηλινοί στρατιώτες διατυμπανίζουν με ενθουσιασμό την καταστροφική τους ικανοποίηση.

Αυτό είναι ανησυχητικό και πρωτοφανές.

Η υπό την ηγεσία της Χαμάς επίθεση της 7ης Οκτωβρίου όξυνε/επιτάχυνε την αυξανόμενη φασιστικοποίηση και στρατιωτικοποίηση της ισραηλινής κοινωνίας, ή η διαδικασία αυτή βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη;

Η απάντηση είναι σύνθετη – η διαδικασία ξεκίνησε πριν από πολλές δεκαετίες και εντάθηκε καθώς αυξανόταν η βιαιότητα της κατοχής.

Οι Ισραηλινοί είναι αυτό που κάνουν, και καθώς γίνονταν όλο και πιο βάναυσοι εξαιτίας της κατοχής, η πολιτική τους μετατοπίστηκε περαιτέρω προς τα δεξιά.

Η τρέχουσα γενοκτονία δεν αποτελεί αποτέλεσμα της 7ης Οκτωβρίου 2023, αλλά ολόκληρης της Ιστορίας της αποικιοκρατικής εποικιστικής σύγκρουσης.

Ζείτε στη Βρετανία. Πώς ερμηνεύετε τη μικρή, αλλά ορατή μετατόπιση στην πολιτική της Βρετανίας απέναντι στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη, μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Andy Burnham;

Οι ενέργειες της κυβέρνησης του Burnham στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι κυρίως επικοινωνιακού χαρακτήρα.

Η τιμωρία των εποικισμών στερείται λογικής, καθώς όλοι οι οικισμοί χτίστηκαν και οχυρώθηκαν από την ισραηλινή κυβέρνηση και προστατεύονται από  τον IDF.

Το εγχείρημα των εποικισμών αποτελεί τη μακροβιότερη και πιο δαπανηρή δράση του ισραηλινού κράτους από την ίδρυσή του.

Το να τους τιμωρείς με μερικές κυρώσεις είναι σαν να τιμωρείς έναν σκύλο που δάγκωσε κάποιον, αντί για τον ιδιοκτήτη του, ο οποίος εκπαίδευσε τον σκύλο να κάνει ακριβώς αυτό και τον άφησε ελεύθερο για να επιτεθεί..

Ωστόσο, οι κυρώσεις έχουν διαρρήξει τον μανδύα ατιμωρησίας που απολαμβάνει το Ισραήλ, και πλέον σχεδιάζονται παρόμοιες αλλά και περαιτέρω κυρώσεις από άλλα κράτη. Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη.

Ούτε ο (απερχόμενος – νυν υπηρεσιακός) Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ούτε τα σιωνιστικά κόμματα της αντιπολίτευσης διαθέτουν αρκετές έδρες για τον σχηματισμό κυβέρνησης, εξαιτίας μιας αξιοσημείωτης αύξησης στη συμμετοχή των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ.

Σε τι αποδίδετε την αύξηση στη συμμετοχή των Παλαιστίνιων ψηφοφόρων;

Οφείλεται στους ρεαλιστικούς φόβους και τις προσδοκίες ότι το Ισραήλ, μετά τη γενοκτονία στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, θα στραφεί στη συνέχεια εναντίον τους.

Έχουν απόλυτο δίκιο σε αυτήν την εκτίμηση, και πρόκειται για έναν υπαρξιακό κίνδυνο για τη ζωή και την ευημερία τους – έναν κίνδυνο για τον οποίο κάνουν λόγο οι περισσότεροι Ισραηλινοί πολιτικοί, που εκφράζουν ανοιχτά τις απειλές τους εναντίον όλων των Παλαιστινίων.

Η ψήφος αποτελεί πράξη απόγνωσης και προσπάθεια υπεράσπισης απέναντι σε τέτοια σχέδια, τα οποία αποσκοπούν επίσης στην εκδίωξη και τη γενοκτονία τους.

Δεν έχει καμία πιθανότητα να τους υπερασπιστεί, καθώς τα περισσότερα ισραηλινά σιωνιστικά κόμματα αρνούνται να τους συμπεριλάβουν σε οποιονδήποτε συνασπισμό ή διευθέτηση στη μελλοντική κυβέρνηση.

Όλα τα ισραηλινά πολιτικά κόμματα υιοθετούν παρόμοια στάση όσον αφορά στην προοπτική ενός παλαιστινιακού κράτους και στον πόλεμο εναντίον των Παλαιστινίων, όπως επισημάνατε.

Υπό αυτό το πρίσμα, πώς θα μπορούσε ποτέ να επιτευχθεί μια πολιτική λύση που να διασφαλίζει τα δικαιώματα των Παλαιστινίων στην ίδια τους την ύπαρξη, στην αυτοδιάθεση και στην αυτοδιακυβέρνηση;

Με απλά λόγια, δεν υπάρχει καμία απολύτως πιθανότητα να γίνει ποτέ αποδεκτή μια τέτοια λύση από οποιαδήποτε σιωνιστική κυβέρνηση στο Ισραήλ.

Αυτό σημαίνει ότι η μόνη επιλογή είναι η πλήρης απομάκρυνση του σιωνιστικού καθεστώτος, κατά τρόπο ανάλογο με την απομάκρυνση του καθεστώτος του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική ή του ναζιστικού καθεστώτος κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ένα τέτοιο ρατσιστικό και γενοκτονικό καθεστώς είναι ανίκανο να απαρνηθεί το φυλετικό του μίσος και να μετασχηματιστεί σε συνταγματική δημοκρατία.

Το Ισραήλ αποτελεί, όπως το αποκαλούν οι κοινωνιολόγοι, μια «δημοκρατία κυρίαρχου λαού» («herrenvolk democracy») – ή, αλλιώς, μια δημοκρατία της «φυλής των κυρίαρχων».

Μόνο μια ολοκληρωτική πίεση προς το Ισραήλ -ισχυρότερη από εκείνη που ασκήθηκε στη Νότια Αφρική- ενδέχεται να επισπεύσει το τέλος του σιωνισμού, ο οποίος έχει ήδη εισέλθει σε φάση τελικής παρακμής.

Αρκεί να σκεφτεί κάποιος την τρέχουσα ελληνική κυβέρνηση και την απόλυτη στήριξή της προς το ισραηλινό καθεστώς.

Όσο δεν αποσύρεται αυτή η στήριξη, καθώς και η αντίστοιχη στήριξη από άλλες κυβερνήσεις, το Ισραήλ δεν έχει ούτε την ανάγκη, ούτε τον λόγο να αλλάξει την πολιτική του απέναντι στους Παλαιστινίους.

Άλλωστε, έχει ξεκινήσει περισσότερους πολέμους και ένοπλες συγκρούσεις από ό,τι τα περισσότερα κράτη μαζί, χωρίς ωστόσο να υποστεί ποτέ την παραμικρή κύρωση – από εκείνες, δηλαδή, που η Ρωσία κλήθηκε να αντιμετωπίσει μέσα σε μία εβδομάδα από την είσοδό της στην Ουκρανία.

Μέχρις ότου το σύνολο των κρατών-μελών του ΟΗΕ επιβάλει κυρώσεις και μποϊκοτάρει το σιωνιστικό κράτος, τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει.

Αυτό είναι ένα μήνυμα το οποίο πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους στη Δύση – το μπλοκ που στηρίζει, χρηματοδοτεί και εξοπλίζει το Ισραήλ για τη διάπραξη εγκλημάτων πολέμου.

Μόνο τότε μπορεί να συγκροτηθεί ένα ενιαίο, δημοκρατικό κράτος στην Παλαιστίνη, το οποίο θα προσφέρει τη δυνατότητα επιστροφής των προσφύγων, καθώς και ειρήνη, δικαιοσύνη και ισότητα για όλους απέναντι στον νόμο.

Οι Παλαιστίνιοι το ζητούν αυτό ακόμη και πριν από το 1947, αλλά κανείς στη Δύση δεν τους δίνει σημασία, και το Δυτικό μπλοκ ουδέποτε έλαβε μέτρα για να διασφαλίσει δικαιώματα γι’ αυτούς.

Η Δύση φέρει εξίσου μεγάλη ευθύνη με το Ισραήλ για αυτή την ιστορική αδικία.

Eυχαριστώ θερμά τον κ. Ηaim Bresheeth-Žabner για τον χρόνο του και την Χρύσα Μωυσίδου (Εκδόσεις Οκτάνα) για την καθοριστική συμβολή της στην πραγματοποίηση της συνέντευξης.

Το βιβλίο του Ηaim Bresheeth-Žabner IDF. Ο στρατός που έφτιαξε ένα έθνος κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Οκτάνα σε μετάφραση της Λίνας Σιπητάνου και επιστημονική επιμέλεια της Ευγενίας Γραμματικοπούλου.